I. eBook – Khái niệm:
Ebook là từ viết tắt của electronic book (sách điện tử). Giống như e-mail (thư điện tử) ebook chỉ có thể dùng các công cụ máy tính như máy vi tính, máy trợ giúp kỹ thuật số cá nhân (palm, pocket pc…) để xem. Sách điện tử có những lợi thế mà sách in thông thường không có được: rất gọn nhẹ, có thể tinh chỉnh về cỡ chữ, màu sắc, và các thao tác cá nhân hoá tuỳ theo sở thích của người đọc. Một đặc điểm nổi bậc của sách điện tử – ebook chính là khả năng lưu trữ của nó. Mỗi tập tin sách trung bình vào khoảng 300 đến 500Kb. Như vậy, với sức chứa của 1 CD-ROM , bạn có thể lưu trữ đến hơn 2.000 quyển sách, một con số quá ấn tượng.
Cùng với sự phát triển vượt bậc của mạng internet và kết hợp với các thiết bị kỹ thuật cao cấp, hầu hết các sách in giấy thông thường đều có thể được làm thành sách điện tử. Chính vì vậy mà ngày nay, không khó khăn lắm để bạn tìm một tác phẩm nổi tiếng để đọc trực tiếp trên mạng hay tải về máy tính để đọc theo dạng ebook.
Không giống như sách in thông thường, sách điện tử cũng có những “định dạng” khác nhau. Nói một cách dễ hiểu là sách có nhiều tập tin mở rộng như .PDF, PRC, .LIT v.v… Những tập tin này sở dĩ khác nhau là vì chúng được làm từ những chương trình khác nhau và vì thế, muốn đọc được chúng, bạn cần phải có những chương trình tương ứng.
(Các phần mềm và cách xem sách điện tử xin xem ở cuối bài viết: “Xem sách điện tử như thế nào?”
II. Đọc sách điện tử như thế nào?
1. Đọc sách trên PDA, điện thoại
Để đọc được sách trên điện thoại, PDA, thiết bị của bạn bạn cần cài đặt các font tiếng Việt thuộc bảng mã Unicode. Tiếp theo, cài đặt chương trình Mobipocket Reader vào máy và dùng chương trình này để xem sách!

2. Đọc sách trên Máy tính (PC)

Thư viện Ebook chủ trương chia sẻ sách điện tử định dạng prc. Để xem được file này, các bạn chỉ cần cài đặt phần mềm Mobipocket Reader (miễn phí). Tải chương trình tại đây. (Phần số 1)
Sau khi cài đặt, bạn vào Start/Programs/Mobipocket.com/Mobipocket Reader để mở chương trình. Bạn có thể xem nhanh bằng cách click 2 lần vào file sách prc đề mở chương trình ra xem.

a. Giao diện
Phần trên cùng là các dòng lệnh:

File – Edit – View – Go to – Tools – Help

Dưới một chút là các lệnh rất quan trọng giúp bạn xem sách một cách thoải mái nhất:
Send: Chức năng gởi ebook từ máy tính sang thiết bị cầm tay như PDA hay điện thoại di động.
Tabble of contents: Nhấn vào đây để quay lại trang đầu tiên của ebook.
[Dấu tới – lui]: Dùng để sang trang mới, quay lại trang vừa xem… Bạn có thể không dùng phím này mà dùng phím mũi tên lui – tới trên bàn phím cũng được.
Back: Quay lại lựa chọn đầu.
[Biều tượng kính phóng to – thu nhỏ]: Tăng giảm độ lớn của phông chữ, hình ảnh của ebook.
Annotate: Tổng hợp các ghi chú, đánh dấu. Có 3 lựa chọn chính “Add a Bookmark (đánh dấu sách), “Add a note” (viết ghi chú) và “Show Annotate Pane” (Hiển thị thanh lệnh ghi chú) – bạn nên chọn lệnh này để dễ quản lý sách.
Display: Chức năng hiển thị: kiểu 1 trang, 2 trang, kiểu trình bày như nhựt báo, chức năng tự động cuốn trang để bạn khỏi mất công dùng tay điều khiển.
Fullscreen: Mở lớn trang ebook hết màn hình của máy tính
Bên tay trái là các tính năng:

  • Now Reading (sách đang đọc)
  • My Library (Thư viện ebook đang có)
  • My RSS eNew (tính năng xem tin tức trực tuyến)
  • My Reading Devices (quản lý thiết bị pocket pc)
  • Online Account (tài khoản xem và mua sách trực tuyến tại Mobipocket.com, có thu phí)
  • RSS eNew Store (đăng ký bản tin trực tuyến, các báo nổi tiếng nước ngoài)

b. Tinh chỉnh

Trước khi xem sách, bạn cần điều chỉnh một số thông tin sau:

– Vào Tools/Settings rồi chọn thẻ (tab) Reading

Chọn font là Arial, Time New Roman hay Tahoma… Nói chung là các font thuộc bảng mã Unicode mà bạn thấy dịu mắt và thích nhất.

– Enable Cleartype và underline link: bạn muốn chọn hay không cũng được. Hai chức năng này giúp bạn xem sách đỡ mỏi mắt và hiển thị các link website có trong sách.

– Mục Color: Đây là lựa chọn màu hiển thị khi đọc sách và đánh dấu lưu ý. Bạn thích màu nào thì cứ chọn nào nấy.

– Display” Margins là khoảng cách lề, bạn chọn sao cho vừa ý là được. Line spacing là khoảng cách các dòng.

– Full justification: Nếu đánh dấu mục này, chương trình sẽ tự động dàn ngay hàng bên phải. Bạn nên chọn để sách đẹp hơn.

c. Tiện ích khi xem sách

Trong quá trình xem sách, bạn hoàn toàn có thể thực hiện các tiện ích ghi chú, dánh dấu đoạn đang xem để khi rỗi xem tiếp, tô đậm (đủ màu sắc) những đoạn cần chú ý… Để làm được điều này, bạn chỉ cần chọn ngay điểm cần thực hiện rồi nhấn phải chuột để hiển thị lệnh đơn.

Đánh dấu sách: Ngay trang sách cần đánh dấu để tiếp tục xem sau này, bạn nhấn vào Annotate rồi chọn “Add a bookmark”.

– Ghi chú: Chức năng này thú vị lắm đấy. Bạn bôi đen những chữ cần ghi chú rồi click phải chuột, chọn “Add note” sau đó đánh nội dung vào.

– Tô đậm câu, từ: Bôi đen từ cần làm nổi bật, click phải chuột chọn Highlight. Nếu không muốn tô đậm nữa, bạn click vào vùng đã tô đâm, chọn Delete Highlight để xoá chúng.

– Tra từ điển: Đọc đến từ khó hiểu (tiếng Anh chẳng hạn), bạn chọn từ cần tra rồi chọn Lookup. Lưu ý: trong máy của bạn phải có ebook Từ điển tương ứng thì mới tra được từ. Sau khi tra từ, muốn quay lại đọc sách tiếp, bạn nhấn nút Back phía trên.

Tất cả các tính năng này sẽ hiển thị vào “Show Annotate Pane” bên tay phải của màn hình. Muốn truy lại tiện ích nào, bạn chỉ việc nhấn vào ghi chú đó.

IV. Kết luận:

Các bạn thấy đấy, với chương trình Mobipocket Reader và ebook dạng prc, bạn có thể đáp ứng gần như tất cả nhu cầu đọc sách của bạn.

Lưu ý: File prc không có chức năng in ấn vì lý do bảo vệ bản quyền tuyệt đối. Tuy nhiên, theo thông tin từ Mobipocket Reader, trong tương lai, có thể họ sẽ phát triển chức năng in ấn. Chúng tôi sẽ tiếp tục cập nhật khi có thông tin mới liên quan đến chương trình này.

Còn rất nhiều sách hay, thú vị và các tiện ích đọc sách do chương trình mang lại đang cần bạn khám phá!


III. Tạo ebook:

Để tạo ebook prc, bạn có thể dùng chương trình Mobipocket Reader, cũng là chương trình dùng để xem sách điện tử prc. Cách thực hiện như sau:

– Bạn chỉnh sửa, định dạng, kiểm tra chính và trình bày văn bản .doc hoặc .html cho thật vừa ý.

– Mở chương trình Mobipocket Reader, chọn File/Import. Trong cửa sổ vừa mở ra, bạn chọn file văn bản đã được chỉnh sửa.

– Nhấn Open và đợi cho chương trình tự động thực hiện ebook (khá nhanh)

Lưu ý:

– Để bảo vệ file sách cũng như quyền lợi của bạn, đồng thời tránh sao chép, mất thông tin sách, trước khi thực hiện ebook, các bạn nên thiết lập chế độ mã hóa ebook: Vào Tools/Settings, chọn thẻ Convert. Trong trường Encryption, bạn chọn chế độ mã hóa nội dung là Content encryted, nhấn ok để xác nhận.

– Sách sau khi được thực hiện sẽ chứa trong thư mục mặc định My Document/My eBooks. Bạn có thể thay đổi thư mục lưu file sách bằng cách chọn thẻ Advanced, nhấn Change để thay đổi.

Tất cả các chương trình được giới thiệu trong bài viết này đều có tại mục Download tại trang download của Thư Viện.